Dr. Andreas Wismeijer, professor van de psychologie van geheimen, hield een inspirerende lezing over het effect van geheimen en de psychologie van emoties. We hebben allemaal geheimen. We werden meegenomen in het verhaal wat geheimen eigenlijk zijn, waar ze over gaan en wat de consequenties ervan kunnen zijn. Geheimen kunnen klein en onbelangrijk zijn, groot en emotioneel belastend, of juist leuk en positief.
De definitie van een geheim is: ‘een bewust en actief proces van sociale selectieve informatie-uitwisseling dat cognitieve bronnen gebruikt en ervaren kan worden als een emotionele last met lichamelijke consequenties’.
Nadelige gevolgen kunnen zijn: geen raad en daad van anderen krijgen, geen ervaring met “wat als…”, versterkt ontwijkgedrag, een steeds hogere drempel door toenemende leugens en een vorm van tunnelvisie die negatieve consequenties versterkt. Geheimen vragen veel energie door een verhoogde activiteit in de prefrontale cortex en een chronisch verhoogde neural threat respons. Dit kan zich uiten in vermoeidheid, lethargie, doelloosheid, anhedonie, concentratie- en beslisproblemen.
De psychologische gevolgen van belastende geheimen zijn groot: somberheid, piekeren, vervreemding, isolement, gevoelens van eenzaamheid, verstoorde realiteitszin en fysieke klachten. Tussen de 40% en 65% van langdurige psychotherapie cliënten houdt geheimen voor hun therapeut, vaak gedreven door emoties als schaamte (60%), schuld (20%) en spijt (10%). Geheimen zijn echter niet altijd ongezond; ze kunnen juist nuttig zijn wanneer ze op de juiste manier, in de juiste mate en om de juiste redenen worden toegepast.
Elke deelnemer ontving ter verdieping Het geheimen protocol. Tot slot gaf Andreas ons de tip om regelmatig in een dagboek te schrijven als een vorm van catharsis.
Met Hubertien van Heek en Karolien Jansen keken we naar de patiënt met verlies en het bespreekbaar maken daarvan. Wat gebeurt er bij jou als therapeut wanneer verlies dichtbij komt? Het verlies van een ander hoeft niet opgelost te worden; het gaat om aanwezig zijn. Zij gaven drie sleutels voor de therapeut zelf:
- Herkennen van het ongemak.
- Aandacht: blijf bij het ongemak. Verlies vraagt niet om woorden, maar om aanwezigheid vanuit het hart. De shift begint bij oprechte aandacht.
- Vertrouwen: in het eigen lijf en innerlijk weten/intuïtie.
Daarnaast gaven zij een stappenplan:
- Stilte — wachten op het antwoord van de patiënt.
- Waarderen en samenvatten.
- Uitnodigen om meer te vertellen.
Hubertien en Karolien organiseren binnenkort een intervisieworkshop Verlies & Rouw centraal in Nederland.
Dr. Janske van Eersel presenteerde haar recente boek Van de baan en nam ons mee in het proces van rouw na baanverlies. Meestal gaat het goed, maar soms ontstaat gecompliceerde rouw. Drie belangrijke vragen helpen risico’s in te schatten:
- Zijn persoonlijke en professionele identiteit sterk met elkaar verweven?
- Was het een baan of de baan (of organisatie)?
- Hoeveel is er geïnvesteerd in de baan, en hoeveel leven is er naast het werk?
Bij gecompliceerde rouw kan iemand zelfs jaren later nog blijven malen, boos of bitter blijven, identiteitsproblemen ervaren en bij confrontaties geëmotioneerd raken, bijvoorbeeld tijdens sollicitaties of in een nieuwe functie. Het niet herkennen van rouwreacties kan leiden tot angst- en depressieve klachten. Passend afscheid nemen is belangrijk — zelfs na tien jaar kan dit nog zinvol zijn. Voorbeelden van rituelen zijn een handgeschreven brulbrief, of papieren verscheuren, verfrommelen of verbranden.
In de paneldiscussie beantwoordden Hubertien van Heek, Karolien Jansen en Anne-Marie Vermaat vragen die leven binnen onze praktijk.
Tot slot verzorgde Evelien Bus een interactieve en ervaringsgerichte workshop over Core Energetica. Daarbij staat gelaagdheid centraal:
- Het masker — onze aanpassing aan de buitenwereld.
- Het lagere zelf — waar verdriet, woede, wraak, pijn en “nee” zitten. Core Energetica richt zich op het naar buiten brengen van deze energie: ‘Ja zeggen tegen de Nee’.
- Het hogere zelf — het oorspronkelijke zelf, de laag van liefde, vertrouwen, kracht, waarheid, wijsheid, vrijheid en plezier.
Deelnemers hebben de presentaties per mail ontvangen. Voor onze leden zijn de presentaties ook terug te vinden op het ledengedeelte.
In het najaar van 2026 organiseren we opnieuw een congres. Zodra datum en thema bekend zijn, vermelden we deze op onze website.